Haliç’in serin ve hırçın sularının Fener sahilindeki tarihi ahşap iskele sütunlarını dövüp kıyıdaki eski evlerin pencerelerini salladığı dondurucu sonbahar akşamında, Fatih’teki köklü bir lisenin son ders zili gürültüyle çaldı. On yedi yaşındaki Melis, okul ceketinin üzerine giydiği koyu yeşil kaşe kabanın düğmelerini sıkıca kapatıp ağır ders kitaplarıyla dolu sırt çantasını omzunda düzeltti. Sınıf arkadaşlarının semtteki sıcak kafelerde oturup filtre kahve içme davetlerini içten bir tebessümle geri çeviren genç kız, adımlarını Fener İskele Caddesi üzerinde yer alan, XIX. yüzyıldan kalma üç katlı tarihi kargir bir binadaki uluslararası antika denizcilik haritaları ve seyir kılavuzları arşiv acentesine doğru hızlandırdı.
Melis, sekiz ay önce babasını Haliç tersanelerinde yürütülen antika bir vapurun iskele restorasyonu sırasında iskelenin devrilmesiyle meydana gelen kazada kaybettikten sonra ailesinin tüm geçim yükünü sırtlanmıştı. Karagümrük’ün dik ve rampalı sokaklarındaki eski kiralık bodrum kat dairesinin kirasını ödemek, kronik astım hastası annesinin buhar cihazı giderleri ile ortaokula giden küçük erkek kardeşinin okul harçlıklarını karşılayabilmek için hafta içi her gün ders bitiminde bu acentede akşam sekreteri ve antika harita envanter tescil kayıt görevlisi olarak çalışıyordu.
Acentenin içi; eskitme deri kokuları, antika mürekkep koruyucu solüsyonlar, XVII. yüzyıl Osmanlı portolan haritaları ve yüksek hızlı geniş format tarayıcıların ritmik vızıltısıyla kaplı kurumsal, şık ve yoğun bir mekândı. Melis’in görevi; Londra, Lizbon ve Cenevre merkezli denizcilik tarihi enstitülerinden gelen antika haritalara ait kâğıt asidite ve mürekkep solma raporlarını sisteme girmek, Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu onay dosyalarını klasörlemek, gelen uluslararası kuryeleri karşılayarak optik tarama sertifikalarını zimmet defterine kaydetmekti. Yüksek tempolu bu sekreterlik işinde saatlerce ekran karşısında katalog kodlarını doğrulatmaktan gözleri kurur, şık görünmek zorunda olduğu topuklu ayakkabılar içinde ayak tabanları sızlar ve dev arşiv tüplerini ahşap merdivenle üst raflara taşımaktan kolları ile sırtı ağrırdı.
Melis’in en büyük arzusu ise İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih ve Arşivcilik Bölümü’nü kazanıp İstanbul’un zengin denizcilik mirasını koruyan uzman bir restoratör olmaktı. Sekreterlik masasının altındaki çekmecede YKS Eşit Ağırlık özet kartları ile Tarih-Coğrafya ders föyleri hazır beklerdi. Bir yandan dahili telefon hatlarını bağlayıp kurye zimmetlerini onaylatırken, diğer yandan çekmecedeki paragraf, tarih ve coğrafya sorularını zihninden çözmeye çalışıyordu.
O akşam, Rahmi M. Koç Müzesi denizcilik özel sergisi için Lizbon’daki Uluslararası Kartografya Konseyi’ne gönderilecek yetmiş beş parçalık Acil Harita Akreditasyon Dosyası’nın taranması, kodlanması ve e-imza portalına yüklenmesi son ana kaldı. Şirketin kıdemli operasyon sekreteri acil bir parşömen tespiti için Eminönü sahasına gidince, tüm tarama, kontrol, kodlama ve arşiv yükleme işi Melis’in omuzlarına bindi. Gece saat onu geçtiğinde elleri kâğıt kesiklerinden sızlamaktan hissizleşmiş, bacakları yorgunluktan titriyordu. Binanın ağır meşe kapısını kilitleyip Fener İskele Durağı’na doğru yürürken cebindeki günlük yevmiyesi ve çantasındaki bitirilmiş test fasikülüyle İstanbul’un soğuk gecesinde kendi geleceğini inşa etmenin gururunu taşıyordu.
Yazıda anılan işletmeler
Ticari veya sponsorlu bağlantılar şeffaf biçimde etiketlenmiştir.
Kaynaklar
Bilgileri güncel ayrıntılarıyla doğrulamak için kaynak sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.