Amcasıyla Aşk Yaşayan Aslı

Aslı, Beyoğlu Tophane’nin Boğaz’a dik inen, dondurucu ve dar Lüleci Hendek Caddesi’nin arnavutkaldırım taşlarında adımlarını ağır ağır atıyordu. Kucağındaki yıpranmış ahşap rölöve çantasını Boğaz’dan süzülen dondurucu poyrazın getirdiği kış sağanağından korumaya çalışırken, dizlerindeki tüm kuvvetin tükendiğini hissediyordu. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Yapı Statiği ve Endüstriyel Miras Konservasyonu Bölümü’nden birincilikle mezun olduktan sonra, Tophane ve Tophane-i Amire çevresindeki 19. yüzyıl sonu Fransız tütün depolarının döküm demir taşıyıcı kolonlarında oluşan kükürtleşme ve yük yorulması bozulmalarını inceleyen bağımsız bir restorasyon projesinde göreve başlamıştı. Ancak projeyi destekleyen mimarlık vakfı, yönetim kurulundaki idari anlaşmazlıkları gerekçe göstererek şantiyeyi bir gecede mühürledi ve çalışanların alacaklarına el koydu. Aslı, sekiz aydır depo bodrumlarında tuttuğu metal korozyonu ve taşıyıcı yük dağılım paftalarıyla ortada kaldığı gibi, sahada kiraladığı lazerli et kalınlığı ölçer ve yüzey analiz spektrometrelerinin ağır kiralama borcuyla da baş başa bırakıldı.

Ocak ayının ısırıcı soğuğunda ilerlerken cebinde kalan son tramvay parasıyla ne yapacağını düşünüyordu. Tomtom Mahallesi’nde kiraladığı küçük çatı katı odasının sahibi, ödenmeyen iki aylık kira yüzünden o akşam kapının kilidini değiştirmişti. Kucağındaki su geçirmez kılıfta sadece çizim rapidoları, kumpasları ve el çizimi mizanpaj defteri vardı. Tarihi tütün deposunun basık ve ıslak taş girişine çöktü. Bütün emeğinin bir kalemde silinmesi göğsüne ağır bir taş gibi oturdu.

Gözyaşlarını rüzgâra verip çantasından teknik çizim bloknotunu çıkardı. Cılız sokak lambasının sarı ışığı altında, döküm demir kolonlardaki çatlama sınırlarını ve oksitlenme katmanlarını milimetrik kâğıda aktarmaya başladı. Kalem kâğıda her dokunduğunda içindeki kırgınlık mesleki bir tutkuya dönüşüyordu. O sırada caddeden geçen ve Galata-Tophane Endüstriyel Miras Koruma Kurulu’nu yöneten kıdemli bir restoratör mimar, merdivende titreyerek pürüzsüz statik deformasyon paftası çizen Aslı’yı fark etti. Kâğıttaki teknik hassasiyeti gören uzman, genç kadına Tophane ve Karaköy Tarihi Depo Yapıları Restorasyon Projesi’nde baş saha koordinatörü olarak çalışma imkânı sağladı. Aslı, Tophane’nin nemli sokakları arasında İstanbul’un ona pes etmeme gücünü bahşettiğini anladı.

Anadolu Hisarı Körfez Caddesi’nde Kayıp Osmanlı Su Değirmenleri ve Ahşap Çark Atlası

Ece için İstanbul, Beykoz Anadolu Hisarı’nın Göksu Deresi’ne paralel uzanan Körfez Caddesi boyunca sıralanan ahşap su değirmenlerinin gölgelerinden, Karadeniz’den gelen rüzgârın getirdiği yosun kokusundan ve hisar surlarının heybetinden ibaretti. İstanbul Teknik Üniversitesi Su Yapıları Mimarisi ve Ahşap Konservasyonu Bölümü yüksek lisans mezunuydu; Anadolu Hisarı ve Kanlıca hattındaki 18. yüzyıl Osmanlı ahşap su değirmenlerinin çark mekanizmalarında tatlı su etkisiyle oluşan lif ayrışması ve mantar tahribatını inceleyen bağımsız bir koruma projesinde çalışıyordu. Ancak projeyi yürüten mühendislik bürosu, finansal kriz gerekçesiyle araştırmayı aniden iptal etti. Ece’nin sekiz aydır dere kenarındaki çark odalarında topladığı ahşap bozulma verileri ve statik analiz paftaları kilitli kalan stüdyoda hapsedildi; üstelik dijital odun nem ölçerlerin kiralama faturası Ece’nin üzerine yıkıldı.

Gece saat üçte, Göksu Deresi’nin Boğaz’a kavuştuğu yerdeki ıslak ahşap rıhtımda tek başına oturuyordu. Sonbahar yağmuru derenin sularına damlarken üzerindeki kaban sırılsıklam olmuştu. Kavacık’ta kaldığı pansiyonun günlük ücretini ödeyemediği için eşyalarını tek bir sırt çantasına sığdırıp sahile sığınmak zorunda kalmıştı. Cebinde sadece ertesi günün vapur parası duruyordu. Karşı yakadaki Rumelihisarı ışıklarının su üzerindeki yansımaları süzülürken geleceğe dair tüm umutları kararmıştı.