Dolgun Kalçalı Kader

Kader, Arnavutköy’ün kuzeybatısında, Sazlıdere Barajı’nın durgun ve soğuk sularına teğet geçen Çilingir Köyü merasında, kasım ayının dondurucu ve sisli şafak vaktinde beton korozyon numune alma ekipmanlarını ve iyon kromatografi problarını baraj tahliye kanalı betonlarına sabitlemiş bekliyordu. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa İnşaat Mühendisliği Yapı Malzemesi Anabilim Dalı’ndan dereceyle mezun olduktan sonra, baraj havzasındaki tarımsal nitrat akıntıları ve toprak sülfat bileşiklerinin su yapısı betonlarında yarattığı etringit korozyonunu ve mikrobiyolojik aşınma odaklarını haritalandıran bağımsız bir su yapıları koruma projesinde saha malzeme mühendisi olarak göreve başlamıştı. Ancak bölgedeki altyapı kanalizasyon revizyonunu üstlenen ana yüklenici, imar planlarındaki mahkeme kararları gerekçesiyle saha fonlarını aniden kesti. Şantiye alanı kapatıldı; Kader’in beş aylık uzmanlık telifi ödenmediği gibi, beton içi kılcal çatlak ilerlemelerini incelemek için kiraladığı taşınabilir ultrasonik darbe hızı Ölçüm cihazının borcu kişisel yükümlülüğü olarak üzerine yazıldı.

Kasım gecesinin fırtınalı poyrazında, Arnavutköy Merkez otobüs durağındaki ahşap kulübede otururken cebinde yalnızca kentin güneyine geçmeye yetecek tek bir basımlık Akbil bakiyesi kalmıştı. Hadımköy’de kiraladığı bodrum katı odası, ödenmeyen kira yüzünden ev sahibi tarafından kilitlenmiş, Kader’in beton korozyon ve kimyasal bozunma paftaları dışındaki az sayıdaki kişisel eşyası sokak kapısının önüne atılmıştı. Islak beton banka çöken Kader, kucağındaki su geçirmez kılıftan Sazlıdere beton kimyasal deformasyon atlasını çıkardı. Durağın cılız sarı ışığı altında, çimento matrisindeki kalsiyum hidroksit çözünme katsayılarını ve sülfat nüfuz derinlik haritalarını milimetrik kâğıda aktarmaya başladı. Kurşun kalemin kâğıda dokunduğu her an, içindeki çaresizlik mesleki bir tutkuya ve sarsılmaz bir bilimsel iradeye dönüşüyordu. O sırada durağın önünden geçen ve Devlet Su İşleri (DSİ) Barajlar ve Su Yapıları Güvenliği Dairesi başmühendisi, dondurucu soğukta profesyonel beton patolojisi ve malzeme analiz atlası çizen Kader’i fark etti. Çizimlerin analitik derinliğinden ve mühendislik titizliğinden etkilenen yetkili, Kader’e Marmara Baraj Havzaları Yapısal Dayanım Projesi’nde baş saha malzeme uzmanı kadrosu sağladı.

Esenyurt Haramidere Yatağı ve Sanayi Atık Hatlarında Katodik Korozyon ve Metal Boru Çukurlaşma Atlası

Leyla için İstanbul, kentin batısındaki Esenyurt Haramidere yatağının kentsel ve endüstriyel atık sularından, dere yatağı boyunca uzanan metal altyapı hatlarının yağmurlu gecelerde yaydığı sülfür kokusundan ve metrobüs viyadüklerinin altındaki hiç bitmeyen gürültüden ibaretti. Yıldız Teknik Üniversitesi Kimya-Metalurji Fakültesi Metalurji ve Malzeme Mühendisliği yüksek lisans mezunuydu; Haramidere alüvyon yatağındaki asidik toprak ve enduktif kaçak akımların yeraltı çelik boru hatlarında yarattığı mikro-galvanik çukurlaşma (pitting) korozyonunu ve kütlesel metal kayıplarını haritalandıran bağımsız bir altyapı koruma projesinde korozyon mühendisi olarak çalışıyordu. Ancak projeyi fonlayan sanayi bölgesi yönetimi, bütçe kısıntılarını gerekçe göstererek araştırmayı tek taraflı feshetti. Leyla’nın sekiz aydır dere yatağından derlediği toprak özdirenç verileri ve korozyon potansiyeli paftaları kilitli kalan araştırma barakasında mahsur kaldı; üstelik analiz sürecinde kiraladığı portatif potensiostat korozyon Ölçer cihazının faturası Leyla’nın borç hanesine yazıldı.