Elnaz, Üsküdar Kuzguncuk’un Boğaz’a dik inen, ıslak ve çınar yapraklarıyla kaplı İcadiye Caddesi’nin sarmaşıklı sokaklarında ağır rölöve tüpünü ve ahşap kumpas çantasını sürükleyerek yürüyordu. Kucağındaki su geçirmez proje çantasını Boğaz’dan fırtınayla esen karayelin getirdiği dondurucu yağmurdan korumaya çalışırken, günlerdir süren uykusuzluk ve yorgunluktan dizlerinin titrediğini hissediyordu. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Ahşap Yapı Sanatı ve Geleneksel Mimari Bölümü’nden birincilikle mezun olduktan sonra, Kuzguncuk ve İcadiye hattındaki 19. yüzyıl başı Ahşap Rum Yetimhanesi ve konutlarındaki cumba göğüslemelerinde oluşan nem ayrışmalarını inceleyen özel bir kültürel miras projesinde saha uzmanı olarak işe başlamıştı. Ancak projeyi yürüten ana restorasyon firması, finansal kriz nedeniyle tasfiye sürecine girince şantiye kapılarına kilit vuruldu; Elnaz’ın beş aylık maaşı ve telif ödemeleri buharlaştı. Üstelik analizler için kişisel teminatla kiraladığı hassas nem ölçer ile ultrasonik mikroskopların ağır kiralama borcu doğrudan Elnaz’ın üzerine kaldı.
Şubat ayının dondurucu soğuğunda Paşalimanı’na doğru yürürken cebinde kalan tek akbil basımıyla ne yapacağını düşünüyordu. Doğancılar’da kiraladığı küçük çatı katının ev sahibi, ödenmeyen iki aylık kira yüzünden o gün kapı kilidini değiştirmiş ve Elnaz’ın çizim masası hariç birkaç parça eşyasını bina girişine yığmıştı. Kucağındaki çantada sadece rapido kalemleri, ahşap kumpası, merceği ve el çizimi mizanpaj defteri vardı. Yetimhanenin bahçe duvarındaki ıslak küfeli taş eşiğe çöktü. Senelerdir gecesini gündüzüne katarak verdiği tüm akademik mücadelesinin bir anda yok sayılması kalbine ağır bir yük gibi oturdu.
Gözyaşlarını Boğaz rüzgârına teslim edip çantasından mizanpaj bloknotunu çıkardı. Sokak lambasının cılız ışığında, ahşap bindirmelerdeki lif bozulma sınırlarını ve kurt yeniği hatlarını milimetrik kâğıda aktarmaya başladı. Kurşun kalem kâğıda her temas ettiğinde içindeki çaresizlik büyük bir mesleki direnç ve tutkuya dönüşüyordu. O sırada sokağın köşesinden geçen ve İstanbul Ahşap Mimari Miras Vakfı’nı yöneten kıdemli bir restoratör profesör, kapı eşiğinde titreyerek olağanüstü detaylı bir ahşap taşıyıcı paftası çizen Elnaz’ı fark etti. Çizimdeki teknik mükemmelliği ve azmi gören akademisyen, genç kadına Boğaziçi Ahşap Sivil Mimari Mirası Projesi’nde baş saha koordinatörü olarak çalışma olanağı sundu. Elnaz, Kuzguncuk’un asırlık çınarları altında İstanbul’un ona pes etmeme gücünü bahşettiğini anladı.
Yedikule Hacı Evhaddin Sokak’ta Kayıp Osmanlı Tabakhanesi ve Kâgir Kemer Derz Erozyon Paftaları
Aslı için İstanbul, Fatih Yedikule’nin sur dibine uzanan Hacı Evhaddin Sokak boyunca sıralanan tarihi kâgir tabakhane yapılarının gölgelerinden, Marmara’dan esen tuzlu rüzgârdan ve hat boyundan geçen trenlerin sesinden ibaretti. İstanbul Teknik Üniversitesi Taş-Kâgir Strüktür Konservasyonu Bölümü yüksek lisans mezunuydu; Yedikule ve Koca Mustafa Paşa hattındaki 18. yüzyıl Osmanlı endüstriyel kâgir yapılarının tonoz kemerlerinde ve dış duvarlarında oluşan tuz kristalleşmelerini inceleyen kentsel bir koruma projesinde çalışıyordu. Ancak projeyi destekleyen uluslararası araştırma fonu, bütçe kısıntısını gerekçe göstererek araştırmayı aniden durdurdu. Aslı’nın sekiz aydır yapılardan derlediği kılcal nem birikim grafikleri ve erozyon paftaları kilitli kalan araştırma konteynerinde mahsur kaldı; üstelik dijital lazer tarayıcının kiralama faturası Aslı’ya çıkarıldı.
Gece saat üçte, Yedikule Sahili’nin kapkara Marmara sularına bakan ıslak taş kayalıklarında tek başına oturuyordu. Kış yağmuru üzerindeki paltoyu tamamen ıslatırken çaresizlikle büzülmüştü. Samatya’da kaldığı küçük öğrenci pansiyonunun günlük ücretini ödeyemediği için eşyalarını tek bir sırt çantasına sığdırıp sahile sığınmak zorunda kalmıştı. Cebinde sadece ertesi günün tek geçişlik otobüs bileti duruyordu. Karşı yakadaki Kadıköy ışıklarının deniz üzerindeki süzülüşünü izlerken geleceğe dair tüm umutları tükenmişti.
Yazıda anılan işletmeler
Ticari veya sponsorlu bağlantılar şeffaf biçimde etiketlenmiştir.
Kaynaklar
Bilgileri güncel ayrıntılarıyla doğrulamak için kaynak sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.